Kompas Konsolidacji

Poradnik

Koszty kredytu konsolidacyjnego: z czego się składają i ile mogą wynieść

Odsetki, prowizja, ubezpieczenie i inne opłaty: wyjaśniamy, co składa się na całkowity koszt kredytu konsolidacyjnego, jak działa limit z art. 36a i czym grozi doliczenie prowizji do kredytu.

Redakcja Kompas Konsolidacji · Aktualizacja: · 9 min czytania

Koszty kredytu konsolidacyjnego to nie tylko odsetki. Składają się na nie także prowizja, ewentualne ubezpieczenie i inne opłaty, które kredytodawca wlicza do kosztu. Najuczciwiej porównasz oferty, patrząc na całkowity koszt kredytu, całkowitą kwotę do zapłaty i RRSO, a nie na samą ratę.

Konsolidacja ma sens, gdy łączny koszt nowego kredytu jest niższy niż koszt dotychczasowych zobowiązań albo gdy jedna rata realnie pomaga uporządkować budżet. Aby to ocenić, trzeba wiedzieć, z czego składa się cena. Ten tekst wyjaśnia to krok po kroku, pokazuje limit pozaodsetkowych kosztów, efekt doliczenia prowizji do kapitału i przykład z pełnymi założeniami. Jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj najpierw jak działa kredyt konsolidacyjny.

Z czego składają się koszty

Na całkowity koszt kredytu wpływają zwykle:

  1. Odsetki, naliczane od kapitału według oprocentowania wskazanego w umowie. Ich maksymalna wysokość jest ograniczona w Kodeksie cywilnym (art. 359 § 2¹): odsetki maksymalne to dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego rocznie. Aktualną stopę sprawdzisz na stronie NBP.
  2. Prowizja za udzielenie kredytu, czyli opłata za przygotowanie i uruchomienie umowy. Zwykle liczona procentowo od kwoty kredytu.
  3. Ubezpieczenie, jeśli kredytodawca wymaga go lub proponuje jako warunek oferty i wlicza do kosztu. Piszemy o nim w tekście ubezpieczenie kredytu konsolidacyjnego.
  4. Inne opłaty, np. za prowadzenie rachunku, obsługę kredytu lub dodatkowe produkty, jeśli są warunkiem umowy.

Szczegóły dotyczące oprocentowania i RRSO opisujemy w artykule oprocentowanie i RRSO kredytu konsolidacyjnego.

Całkowity koszt kredytu i całkowita kwota do zapłaty

Dwa pojęcia ustawy o kredycie konsumenckim warto odróżniać.

  • Całkowity koszt kredytu to wszystkie koszty, które ponosisz w związku z umową, z wyjątkiem opłat notarialnych: odsetki, prowizje, opłaty, marże, ubezpieczenia, jeśli są warunkiem.
  • Całkowita kwota do zapłaty to suma całkowitej kwoty kredytu (kapitału, który faktycznie dostajesz) i całkowitego kosztu kredytu.

Oba te wskaźniki znajdziesz w formularzu informacyjnym, który kredytodawca przekazuje przed zawarciem umowy (art. 13-14), oraz w samej umowie wśród elementów wymaganych przepisami (art. 30). Pomaga je porównać RRSO, czyli roczna rzeczywista stopa oprocentowania, która zamienia różne koszty na jedną liczbę rocznie. Ale RRSO nie zastępuje patrzenia na całkowitą kwotę do zapłaty: dwa kredyty o podobnym RRSO mogą kosztować bardzo różnie, jeśli mają różne okresy.

Limit pozaodsetkowych kosztów (art. 36a)

Ustawa ogranicza koszty inne niż odsetki, takie jak prowizje i opłaty. Od 18 grudnia 2022 r. pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą przekroczyć 10% całkowitej kwoty kredytu powiększonych o 10% za każdy rok obowiązywania umowy, ale łącznie nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim).

Przykłady liczbowe (ilustracyjne) obliczenia limitu:

Całkowita kwota kredytuOkresProcent limituLimit pozaodsetkowych kosztów
30 000 zł3 lata10% + 3 × 10% = 40%12 000 zł
20 000 zł2 lata10% + 2 × 10% = 30%6 000 zł
30 000 zł1 rok10% + 10% = 20%6 000 zł
30 000 zł5 lat10% + 5 × 10% = 60%, ale maksymalnie 45%13 500 zł

Kredytodawca, który przekroczy limit, narusza przepisy. Limit dotyczy kosztów pozaodsetkowych: odsetki są ograniczone osobno, odsetkami maksymalnymi z Kodeksu cywilnego. Jeśli podejrzewasz, że koszty w Twojej umowie są wyższe od limitu albo że kredytodawca naruszył przepisy o informacjach, sprawdź też, jak działa sankcja kredytu darmowego w konsolidacji. Zgodnie z art. 45 konsument zwraca wtedy tylko kapitał, a termin na złożenie oświadczenia wynosi rok od wykonania umowy. Sprawę najlepiej omówić z prawnikiem lub rzecznikiem konsumentów.

Prowizja doliczona do kwoty kredytu: efekt

Prowizję można zapłacić z własnych środków albo doliczyć do kredytu. Doliczenie wygląda wygodnie, bo nie musisz mieć gotówki, ale ma konsekwencje: od prowizji płacisz odsetki przez cały okres kredytu.

Przykład liczbowy (ilustracyjny). Założenia: całkowita kwota kredytu 30 000 zł wypłacona konsumentowi, okres 36 miesięcy, oprocentowanie nominalne stałe 12% w skali roku, raty równe (annuitetowe), prowizja 3% całkowitej kwoty kredytu, czyli 900 zł. Przykład nie dotyczy żadnej oferty rynkowej.

WariantKwota kredytu (kapitał)Rata miesięcznaOdsetkiProwizjaCałkowity koszt kredytuCałkowita kwota do zapłatyRRSO
A. Bez prowizji30 000,00 zł996,43 zł5 871,45 zł0 zł5 871,45 zł35 871,45 zł12,68%
B. Prowizja 900 zł płatna osobno30 000,00 zł996,43 zł5 871,45 zł900,00 zł6 771,45 zł36 771,45 zł15,08%
C. Prowizja 900 zł doliczona do kredytu30 900,00 zł1 026,32 zł6 047,60 zł900,00 zł6 947,60 zł36 947,60 zł15,01%

Wnioski z przykładu:

  • W wariancie C otrzymujesz te same 30 000 zł, ale rata rośnie o niecałe 30 zł miesięcznie względem wariantu bez prowizji.
  • Doliczenie prowizji zwiększa całkowity koszt o około 176 zł w porównaniu z zapłaceniem jej od razu (6 947,60 zł wobec 6 771,45 zł). To odsetki od 900 zł przez 36 miesięcy.
  • Prowizja 900 zł to 3% całkowitej kwoty kredytu, a limit pozaodsetkowych kosztów dla tej kwoty i okresu to 12 000 zł (patrz tabela wyżej), więc mieści się w limicie.
  • RRSO w wariantach B i C jest zbliżone, bo oba uwzględniają ten sam koszt prowizji, ale całkowita kwota do zapłaty pokazuje różnicę wprost.

Wynik pokazuje, dlaczego sama rata nie wystarcza do oceny: w wariancie C rata jest wyższa o 29,89 zł niż w A, a koszt całkowity o 1 076,15 zł. Zawsze patrz na wszystkie liczby naraz. Policz własne dane w kalkulatorze kredytu konsolidacyjnego.

Ubezpieczenie i inne opłaty

Ubezpieczenie bywa dodawane do kredytu jako warunek oferty lub opcja. Jeśli jest warunkiem uzyskania kredytu na określonych warunkach, jego koszt wlicza się do całkowitego kosztu kredytu i podlega limitowi z art. 36a. Zapytaj więc kredytodawcę:

  1. Czy ubezpieczenie jest obowiązkowe, czy dobrowolne?
  2. Czy cena zmienia się, jeśli z niego zrezygnujesz?
  3. Jaki jest zakres ochrony i wyłączenia?
  4. Czy koszt jest doliczany do kapitału?

Przy każdej dodatkowej opłacie proś o wskazanie jej w formularzu informacyjnym. To, czego nie ma w umowie, nie powinno trafić do rachunku.

Prawo do odstąpienia i wcześniejszej spłaty

Masz 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny (art. 53-54 ustawy o kredycie konsumenckim). Termin liczy się od zawarcia umowy lub od otrzymania jej warunków, jeśli stało się to później. Oświadczenie składasz na piśmie, a kapitał trzeba zwrócić kredytodawcy w terminie przewidzianym w ustawie. Jeśli rozważasz konsolidację, pamiętaj, że kredytodawca mógł już spłacić Twoje poprzednie zobowiązania. Zanim odstąpisz, ustal, jak to rozliczyć i czy dawne umowy nadal obowiązują.

Spłacić kredyt możesz w każdym czasie, także częściowo. Całkowity koszt kredytu zostaje wtedy obniżony o koszty przypadające na skrócony okres (art. 48-49). Umowa może przewidywać prowizję za wcześniejszą spłatę w granicach określonych w ustawie. Zasady omawiamy w tekście wcześniejsza spłata i nadpłata kredytu konsolidacyjnego.

Kiedy konsolidacja nie jest dobrym pomysłem

Szczerze: koszty mogą przesądzić o tym, że lepiej nic nie zmieniać.

  • Gdy nowy kredyt ma dłuższy okres, a niższa rata to jedyny zysk, zapłacisz więcej łącznie.
  • Gdy zostało niewiele rat starego kredytu, nowa prowizja zje oszczędność.
  • Gdy po spłacie kart i limitów znów będziesz z nich korzystać, dług wróci.
  • Chwilówka na spłatę chwilówki zwykle tylko mnoży koszty.

Zanim zdecydujesz, wykonaj rachunek według poradnika jak policzyć, czy konsolidacja się opłaca.

Co zrobić dalej

  1. Poproś o formularz informacyjny z każdej oferty.
  2. Zapisz: kwotę, okres, oprocentowanie, prowizję, ubezpieczenie, całkowity koszt, całkowitą kwotę do zapłaty, RRSO.
  3. Sprawdź, czy pozaodsetkowe koszty mieszczą się w limicie z art. 36a.
  4. Porównaj ofertę z kosztem pozostawienia dotychczasowych kredytów.
  5. Dopiero potem podpisz, a w razie wątpliwości skorzystaj z 14 dni na odstąpienie.

Jeśli wolisz omówić to z kimś, możesz skorzystać z bezpłatnego, niewiążącego formularza Porozmawiaj z doradcą. Nasz serwis nie jest bankiem ani pośrednikiem i nie udziela kredytów.

Najczęstsze pytania

Z czego składają się koszty kredytu konsolidacyjnego?

Z odsetek, prowizji za udzielenie kredytu, ewentualnego ubezpieczenia oraz innych opłat, które kredytodawca wlicza do kosztu. Łączną ich wysokość pokazuje całkowity koszt kredytu w formularzu informacyjnym i w umowie.

Jaki jest limit pozaodsetkowych kosztów kredytu?

Zgodnie z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim pozaodsetkowe koszty nie mogą przekroczyć 10% całkowitej kwoty kredytu powiększonych o 10% za każdy rok kredytowania, a łącznie nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu. Odsetki nie wchodzą do tego limitu.

Czy prowizję można doliczyć do kwoty kredytu?

Tak, często prowizja jest finansowana kredytem. Wtedy płacisz odsetki także od niej, więc całkowity koszt rośnie. Porównuj oferty po RRSO i całkowitym koszcie, a nie po samej wysokości prowizji.

Czy mogę odstąpić od umowy kredytu konsolidacyjnego?

Tak, w ciągu 14 dni od zawarcia umowy lub od otrzymania jej warunków, jeśli nastąpiło to później (art. 53-54 ustawy o kredycie konsumenckim). Nie musisz podawać przyczyny. Oświadczenie składasz na piśmie, a zwrot kapitału należy rozliczyć w terminie wskazanym w ustawie.

Czy wcześniejsza spłata obniża koszty?

Tak. Masz prawo spłacić kredyt w każdym czasie, a całkowity koszt kredytu zostaje obniżony o koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę (art. 48-49). Umowa może przewidywać ograniczoną ustawowo prowizję za wcześniejszą spłatę.

Źródła

Masz pytania? Porozmawiaj z doradcą

Opisz krótko swoją sytuację. Znajdziemy specjalistę, który przeanalizuje Twoje zobowiązania i powie, czy konsolidacja ma u Ciebie sens. Wystarczy telefon lub e-mail.

Wystarczy jedno z dwóch: telefon albo e-mail.

Serwis prowadzi FluxLab Paweł Iwanek, NIP 7123336008. Nie jesteśmy bankiem i nie udzielamy kredytów. Zapytanie jest bezpłatne i niewiążące. Nie zajmujemy się kredytami hipotecznymi.

Przeczytaj też