Krok po kroku
Rozmowa z bankiem o restrukturyzacji: wzór wniosku i scenariusz rozmowy
Jak porozmawiać z bankiem, gdy brakuje na ratę: formy restrukturyzacji, wzór wniosku z polami do uzupełnienia, scenariusz rozmowy telefonicznej i porównanie z konsolidacją.
Redakcja Kompas Konsolidacji · Aktualizacja: · 9 min czytania
Jeśli nie jesteś w stanie spłacać raty w dotychczasowej wysokości, najlepiej napisać do banku lub zadzwonić zanim pojawi się zaległość, i zapytać o restrukturyzację kredytu, czyli zmianę harmonogramu spłaty. Gdy zaległość już jest, Prawo bankowe daje Ci dodatkowy tryb: po wezwaniu do zapłaty możesz w ciągu 14 dni roboczych złożyć wniosek o restrukturyzację, a bank ma go rozpatrzyć.
Rozmowa z bankiem bywa stresująca, ale to jedna z najtańszych dróg wyjścia. W tym poradniku znajdziesz plan działania, opis typowych form restrukturyzacji, wzór wniosku z polami do uzupełnienia i scenariusz rozmowy telefonicznej. Na końcu porównujemy restrukturyzację z konsolidacją.
Poradnik ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, a serwis nie jest bankiem ani pośrednikiem. Szczegółowe warunki zawsze wynikają z Twojej umowy i polityki banku.
Co zrobić dziś
- Sprawdź, czy rata została zapłacona i czy jest zaległość. Zalogowanie się do bankowości zajmie minutę.
- Znajdź umowę kredytu i harmonogram. Zapisz numer umowy, saldo, wysokość raty i termin płatności.
- Policz, ile możesz płacić miesięcznie. Dochód minus niezbędne wydatki. Pomoże w tym poradnik Masz kilka rat i tracisz kontrolę: pierwsze 7 dni.
- Zbierz dokumenty: zaświadczenie o dochodach lub wyciągi, dokument potwierdzający przyczynę kłopotów (np. zwolnienie lekarskie, świadectwo pracy), jeśli je masz.
- Odpowiedz sobie na pytanie, czego potrzebujesz: krótkiej przerwy w spłacie, niższej raty na dłużej czy zmiany terminu płatności.
- Zadzwoń lub napisz do banku wedle scenariusza poniżej, a potem potwierdź ustalenia na piśmie.
Plan na 7 dni
| Dzień | Zadanie |
|---|---|
| 1 | Sprawdzenie sytuacji, zebranie umowy i harmonogramu |
| 2 | Budżet: ile możesz płacić miesięcznie |
| 3 | Dokumenty potwierdzające sytuację |
| 4 | Telefon do banku i prośba o formularz lub adres do wniosku |
| 5 | Wysłanie pisemnego wniosku (wzór niżej), zachowanie potwierdzenia |
| 6 | Kontynuacja płatności w ustalonej wysokości, jeśli bank to zalecił |
| 7 | Sprawdzenie, czy bank potwierdził przyjęcie wniosku |
Plan na 30 dni
- Tydzień 2: jeśli bank poprosił o uzupełnienia, dosyłaj je szybko i pisemnie.
- Tydzień 3: po decyzji sprawdź nowy harmonogram, w tym całkowity koszt zmiany (odsetki za dłuższy okres, ewentualne opłaty).
- Tydzień 4: przy odmowie poproś o uzasadnienie, rozważ rozmowę z Rzecznikiem Finansowym i porównaj inne rozwiązania, np. konsolidację.
Podstawa prawna: art. 75c Prawa bankowego
Gdy jesteś w opóźnieniu ze spłatą kredytu, art. 75c Prawa bankowego przewiduje, że bank wzywa Cię do zapłaty i jednocześnie informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Wniosek składasz w terminie 14 dni roboczych od doręczenia wezwania, a bank go rozpatruje.
Co z tego wynika w praktyce?
- Termin liczony jest od doręczenia wezwania, więc zapisz datę, w której wezwanie do Ciebie dotarło.
- Bank musi rozpatrzyć wniosek, ale nie musi go przyjąć w proponowanym kształcie.
- Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby zacząć rozmowę wcześniej, zanim pojawi się wezwanie.
- Zachowaj kopię wniosku i potwierdzenie jego złożenia.
Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank następuje co do zasady z okresem wypowiedzenia wynoszącym 30 dni (art. 75 Prawa bankowego), więc czasu na reakcję zwykle jest więcej, niż się wydaje, ale nie warto go marnować.
Formy restrukturyzacji
Poniższe rozwiązania bywają stosowane w praktyce, ale nie każdy bank każde z nich oferuje i nie w każdej sytuacji. O dostępności decyduje umowa, regulamin i ocena Twojej sytuacji.
| Forma | Na czym polega | Zwykle dla kogo | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Wakacje kredytowe umowne | Czasowe zawieszenie spłaty rat (całości lub części) na uzgodniony okres | Przejściowy kłopot, np. choroba, przerwa w pracy | Odsetki zwykle nadal się naliczają, więc dług rośnie, a okres spłaty może się wydłużyć |
| Wydłużenie okresu kredytowania | Niższa rata dzięki rozłożeniu na więcej miesięcy | Trwale niższe możliwości płatnicze | Całkowity koszt rośnie, bo odsetki płacisz dłużej |
| Karencja w spłacie kapitału | Przez pewien czas płacisz tylko odsetki | Krótkotrwałe obciążenie, perspektywa poprawy dochodu | Kapitał się nie zmniejsza, a po karencji rata może wzrosnąć |
| Zmiana terminu płatności | Przesunięcie dnia raty na dzień po wypłacie | Problem z płynnością, nie z wysokością raty | Zwykle bez wpływu na koszt, ale wymaga ustalenia z bankiem |
Pamiętaj: każde rozwiązanie obniżające ratę na krótki czas zwykle podnosi całkowity koszt kredytu. To nie powód, żeby z niego rezygnować, ale warto wiedzieć, ile będzie kosztować zmiana. O sposobie liczenia piszemy w poradniku jak policzyć, czy konsolidacja się opłaca.
Wzór wniosku o restrukturyzację
Poniższy wzór dostosuj do swojej sytuacji. Pola w nawiasach kwadratowych uzupełnij własnymi danymi, a niepotrzebne usuń. Wniosek możesz złożyć w placówce, listem poleconym lub przez bankowość internetową, jeśli bank to umożliwia. Zachowaj dowód nadania.
[Imię i nazwisko] [adres zamieszkania] [numer telefonu, adres e-mail]
[miejscowość], [data]
[Nazwa banku] [adres banku lub oddziału prowadzącego sprawę]
Dotyczy: umowy kredytu nr [numer umowy] z dnia [data umowy]
Wniosek o restrukturyzację zadłużenia
Na podstawie art. 75c ustawy Prawo bankowe wnoszę o restrukturyzację zadłużenia wynikającego z powyższej umowy. [Wniosek składam w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty z dnia [data wezwania], doręczone dnia [data doręczenia] / Wniosek składam przed wystąpieniem zaległości, ponieważ przewiduję trudności w spłacie.]
Opis sytuacji: [krótko: przyczyna trudności, np. utrata pracy, spadek dochodów, choroba; od kiedy trwa; czy ma charakter przejściowy].
Moja sytuacja finansowa: miesięczny dochód netto [kwota] zł, miesięczne niezbędne wydatki [kwota] zł, pozostałe zobowiązania [krótki opis lub kwota] zł miesięcznie. Do wniosku załączam [wykaz dokumentów, np. zaświadczenie o dochodach, wyciągi, dokumentację medyczną].
Proponowane rozwiązanie: [wybierz: czasowe zawieszenie spłaty rat na [liczba] miesięcy / obniżenie raty do [kwota] zł miesięcznie przez [liczba] miesięcy / wydłużenie okresu kredytowania do [liczba] miesięcy / karencja w spłacie kapitału przez [liczba] miesięcy / zmiana terminu płatności na dzień [dzień miesiąca]].
Proszę o rozpatrzenie wniosku, pisemną odpowiedź oraz o przedstawienie, jak proponowana zmiana wpłynie na całkowity koszt kredytu i harmonogram spłaty. Do czasu rozpatrzenia wniosku zobowiązuję się [opis: np. regulować raty w wysokości [kwota] zł].
Z poważaniem, [podpis]
Załączniki: [lista].
Dopisz tylko to, co prawdziwe i możliwe do udokumentowania. Zawyżone lub zaniżone dane mogą pogorszyć Twoją sytuację.
Scenariusz rozmowy telefonicznej z bankiem
Przed telefonem miej pod ręką numer umowy, saldo, kwotę, którą możesz płacić, i krótki opis sytuacji. Poniżej schemat, który możesz dostosować.
- Przedstaw się i podaj cel: „Dzień dobry, nazywam się [imię i nazwisko], dzwonię w sprawie umowy kredytu nr [numer]. Mam przejściowe trudności ze spłatą i chcę zapytać o możliwość restrukturyzacji.”
- Opisz sytuację w dwóch zdaniach: „Od [data] mój dochód spadł do [kwota] zł z powodu [przyczyna]. Spodziewam się, że sytuacja [potrwa do… / ustabilizuje się po…].”
- Powiedz, ile możesz płacić: „Jestem w stanie płacić około [kwota] zł miesięcznie.”
- Zapytaj o konkretne opcje: „Jakie formy restrukturyzacji jest w stanie zaproponować bank: zawieszenie rat, obniżenie raty, wydłużenie okresu, karencja?”
- Dopytaj o koszty: „Jak zmieni się całkowity koszt kredytu i do kiedy będę spłacać? Czy będą dodatkowe opłaty?”
- Zapytaj o formalności: „Jakie dokumenty mam dostarczyć i w jakim terminie? Czy mogę przesłać wniosek mailem lub przez bankowość?”
- Poproś o numer sprawy i imię rozmówcy oraz o potwierdzenie ustaleń na piśmie.
- Zakończ notatką: zapisz datę, godzinę, imię konsultanta i ustalenia. Wyślij krótką wiadomość z podsumowaniem rozmowy.
Gdy konsultant nie ma uprawnień do decyzji, poproś o przekazanie sprawy odpowiedniemu działowi i o termin kontaktu zwrotnego. Nie zgadzaj się na rozwiązania, których nie rozumiesz, i nie podpisuj dokumentów pod presją. Masz prawo poprosić o czas do namysłu.
Restrukturyzacja a konsolidacja
| Kryterium | Restrukturyzacja | Konsolidacja |
|---|---|---|
| Czego dotyczy | Jednego kredytu u jednego wierzyciela | Kilku zobowiązań spłacanych jednym nowym kredytem |
| Umowa | Aneks do obecnej umowy | Nowa umowa kredytowa |
| Ocena zdolności | Bank ocenia Twoją sytuację, ale nie udziela nowego kredytu | Obowiązuje badanie zdolności kredytowej (art. 9 ukk), w tym wpisy w BIK |
| Przy zaległościach | Jest dedykowanym trybem (art. 75c) | Uzyskanie kredytu bywa trudniejsze |
| Koszt | Zwykle dłuższy okres i więcej odsetek | Prowizja, odsetki, ewentualne ubezpieczenie |
Gdy problem dotyczy jednego kredytu i ma charakter przejściowy, restrukturyzacja często jest prostsza. Gdy masz kilka zobowiązań i trudno je ogarnąć, rozważ konsolidację, ale najpierw policz ją w kalkulatorze kredytu konsolidacyjnego. Pamiętaj też, że konsolidacja nie jest dobrym pomysłem, jeśli rata spada tylko dzięki wydłużeniu okresu, a całkowity koszt wyraźnie rośnie.
Kwestie takie jak odmowa kredytu czy niska zdolność to odrębne tematy; jeśli konsolidacja nie wchodzi w grę, wróć do rozmowy z wierzycielem.
Jeśli bank odmówi
Odmowa nie kończy sprawy. Poproś o pisemne uzasadnienie, sprawdź, czy wniosek był kompletny, i zaproponuj inny wariant, np. krótszą przerwę albo mniejszą obniżkę raty. Możesz też złożyć skargę w banku oraz zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego. Nie przerywaj płatności tak długo, jak jesteś w stanie je regulować, nawet w mniejszej kwocie, bo pokazuje to, że zależy Ci na uregulowaniu zobowiązania.
W ostateczności, gdy spłata jest realnie niemożliwa, istnieje upadłość konsumencka prowadzona przez sąd. To krok ostateczny, o którym warto porozmawiać z prawnikiem w punkcie bezpłatnej pomocy.
Po uporządkowaniu sytuacji pomyśl o przyszłości: poradnik co zrobić po konsolidacji, żeby długi nie wróciły zawiera zasady budżetu i poduszki finansowej, które przydadzą się także po restrukturyzacji.
Najczęstsze pytania
Czym jest restrukturyzacja kredytu?
To zmiana warunków spłaty obecnego kredytu uzgodniona z bankiem, np. czasowe zawieszenie rat, wydłużenie okresu spłaty albo karencja w spłacie kapitału. Nie powstaje nowy kredyt, zmienia się harmonogram obecnego. Zakres możliwości zależy od banku i Twojej sytuacji.
Ile czasu mam na złożenie wniosku o restrukturyzację po zaległości?
Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego, gdy opóźniasz się ze spłatą, bank wzywa Cię do zapłaty i informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Wniosek można złożyć w ciągu 14 dni roboczych od doręczenia wezwania. Bank rozpatruje wniosek, ale nie musi go uwzględnić.
Czy bank musi się zgodzić na restrukturyzację?
Nie. Bank ma obowiązek rozpatrzyć wniosek złożony w terminie, ale decyzja zależy od jego oceny Twojej sytuacji i szans na spłatę. Dlatego warto przygotować dokumenty i konkretną propozycję, a przy odmowie poprosić o uzasadnienie.
Co lepsze: restrukturyzacja czy konsolidacja?
To zależy od sytuacji. Restrukturyzacja dotyczy jednego kredytu i bywa tańsza, gdy kłopot jest przejściowy. Konsolidacja obejmuje kilka zobowiązań, ale wymaga nowej umowy i oceny zdolności kredytowej, a gdy pojawiły się zaległości, jej uzyskanie bywa trudniejsze.
Źródła
Porozmawiaj z doradcą o swojej sytuacji
Opisz krótko swoją sytuację. Znajdziemy specjalistę, który przeanalizuje Twoje zobowiązania i powie, czy konsolidacja ma u Ciebie sens. Wystarczy telefon lub e-mail.